De #universiteit is te mooi om tijd te verknoeien

augustus 31, 2015 by  
Filed under Geen categorie

Een vriend op Facebook schreef me: het moet wel een bijzondere ervaring om na zoveel jaar weer in de collegebanken te zitten. Nou dat was het! Niet alleen omdat het zo lang geleden was. Maar vooral omdat ik al die jaren aan de andere kant heb gestaan. Precies een jaar geleden ontving ik de eerstejaars in Rotterdam en legde ze uit wat de kernvragen van de bestuurskunde zijn. Nu zit ik mijn best te doen om alleen student te zijn. Ik kan het niet laten om veel te observeren.

En er valt veel te observeren. We beginnen om 10 uur met één uur introductie voor de eerstejaars. De helft van de afdeling musicologie is opgetrommeld en stelt zich voor en vertelt zijn of haar plannen. Het is allemaal, ja zeg maar, gewoon lief. En het is heel erg herkenbaar. Het is duidelijk wie de hoogleraren zijn. Het is duidelijk wie de universitair hoofddocent is. De laatste is de spreekstalmeester. Maar de ene hoogleraar moet haar natuurlijk wel even inleiden. De andere hoogleraar wordt door zijn onderdanen heftig geprezen dat hij nog even aanwezig is. Eigenlijk is hij daar te hoog voor. Hij laat zich door al deze lof verleiden om nog even achter het katheder te gaan staan. Charmant, rommelig, en zonder enige voorbereiding. Hij heeft dan ook geen verhaal. Als hij dat zelf bemerkt, rondt hij gelukkig snel af.

Ik kan ervan genieten, van de universiteit. Hoe hoe weinig professioneel het ook allemaal gaat. Er worden wat ‘stencils’ uitgedeeld. ik gebruik met opzet nog maar eens dat woord. Het is soms smoezelig en groezelig. Er wordt gehakkeld (omdat de collega’s erbij zijn?). Er wordt authentiek enthousiast gedoceerd. De sheet is onleesbaar of de beamer werkt niet. Ja, bij Nelissen en Schouten doen ze dat allemaal heel anders. Dan zou er koffie zijn geweest en een petitfour en een map met (gedeeltelijk overbodig) lesmateriaal. Wij zitten gewoon in zaal 3.01 na het beklimmen van zes trappen. In het rooster voor de middag blijkt dezelfde zaal  ‘Universiteitstheater’ te heten. Maar de docenten zijn gedreven, ze houden van hun vak. In de commerciële wereld houden ze vooral van mijn centen.

Ook dat college in de middag biedt veel stof voor observatie. Ik zal later nog wel eens spreken over het schoolse karakter van de universiteit. En dat die schoolsheid eerder de behoefte lijkt van de docenten dan dat studenten daarvoor veel aanleiding geven. Op het rooster staan 3 uur ‘inleiding musicologie’. Die inleiding, ik schreef het al, is vooral een samenraapsel van onderwerpen en vooral van wensen van individuele docenten. Collegeprogramma’s komen altijd incrementeel en organisch tot stand. Ooit was er een grote gedachte en daarna veel docenten en hoogleraren die hun eigen vak overeind willen houden. Het geeft niet. Behalve dat al dat aanbod nooit wordt afgestemd op onze vraag.

Vanmiddag valt me vooral op hoe groot de verschillen in informatiedichtheid zijn. Om drie uur starten we. Het eerste half uur gaat voorbij met het opnoemen van namen (aanwezigheidsplicht, kom ik vanzelfsprekend ook nog op terug) en aan het toelichten van het programma. Die toelichting is helaas geen toelichting (bijvoorbeeld: waarom die vak op dit moment in de studie?), maar is het voorlezen van regels en nog eens regels. Allemaal rechtstreeks te vinden op de website en op ons eigen Blackboard (intranet voor studenten). Dan gaat na een half uur plotseling het vuur branden. Docent vraagt: wat is muziek? Hij zet ons vijf kwartier aan het denken. Prachtig college. Jammer dat de docent uiteindelijk vergeet zijn eigen definitie te geven. Hadden we onze onrijpe ideeën nog beter kunnen toetsen.

Dan is het kwart voor vijf. We gaan een kwartier koffiedrinken. Na het kwartier komt docent nr 2. Die neemt een half uur om het idee van opdrachten voor de komende week te verduidelijken. Ik begrijp dat we elke maandagmorgen om uiterlijk 8.59 een opdracht digitaal moeten inleveren. En dat we ’s middags een geprinte versie naar het college moeten meenemen. Ik neem aan dat de docent vervolgens de geprinte versie gaat nakijken. Vanwaar dan die keiharde deadline van 8.59? Als die teksten toch pas een halve dag later worden ingenomen en een week later worden becommentarieerd? Ook dat onderwerp komt nog wel eens terug. Voor nu is vooral belangrijk dat alle procedures en regels over de opdrachten gewoon op Blackboard zijn te vinden. En dat het voorlezen daarvan geen meerwaarde heeft.

Om half zes ronden we maar af, omdat we wel klaar zijn. Zo bestaat het eerste college uit: 5 kwartier mooi verdiepend college, 4 kwartier voorlezen van regels en procedures, die elders beter zijn beschreven en 3 kwartier pauze. Je zou toch zeggen dat dat beter moet kunnen.

En natuurlijk, ik besef: ik heb al een paar jaar ervaring. Ik heb al eens een onderzoeksopzet geschreven. Het zal meespelen in mijn weging van die kwartieren. Toch vallen mij twee dingen op. Eén: wat hebben mijn medestudenten ongelofelijke goede opmerkingen bij het verdiepende college, wat zijn zij al ver in hun denken. Twee: wat zijn alle studenten betrokken bij de echte inhoud en wat worden ze vervelend en afgeleid als het over regels en procedures gaat. Kom op, geef ons volgende keer 12 kwartier fantastisch college! Jullie kunnen het!

 

Kijk ook: De zware onderwijslast aan de universiteit

Comments

Tell us what you're thinking...
and oh, if you want a pic to show with your comment, go get a gravatar!