De nu al legendarische @HenkKamp

januari 10, 2017 by  
Filed under artikel

Ik weet het: slechts 1,5% van de Nederlanders noemt klimaat als grootste probleem van deze tijd. Slechts 14% van de Nederlanders is overtuigd van de noodzaak van een ander energiebeleid. En juist daarom zal Henk Kamp over enige tijd misschien wel als de belangrijkste minister van het kabinet Rutte-Asscher worden aangeduid. Henk Kamp? Die Henk Kamp, die niet meer zou terugkomen als minister. Ja, die Henk Kamp.

Henk Kamp zit al op zijn vierde ministerie. Hij deed VROM, Defensie, Sociale Zaken en Werkgelegenheid en nu dan Economische Zaken. Hij was de informateur van het laatste kabinet. Daarna is het stil rondom Henk geworden. Zoals het altijd wat stil is rond het Ministerie van Economische Zaken. Daar gebeurt immers nooit wat. Daar kijken ze of de markt nog functioneert en verspelen ze vaak miljarden aan bedrijfstakken die het uiteindelijk toch niet redden. Het leek een goede plek voor Henk Kamp om zijn pensioen te halen. En omdat de media dat ook hadden bedacht, heeft niemand meer op Henk gelet. Toch heeft EZ onder leiding van Henk Kamp een metamorfose ondergaan.

Vroeger hield EZ  toezicht op de energiemarkt, omdat het een markt was. Maar tegenwoordig voert EZ energiebeleid omdat de uitkomsten van die markt op de lange termijn ongewenst zijn. Vanwege het klimaat. En dat is een enorme omslag, die we zeker niet meteen van een VVD-minister hadden verwacht. Maar ergens moet Henk Kamp in de afgelopen jaren het onvermijdelijke hebben ingezien: een drastische CO2-reductie is onvermijdelijk om de klimaatverandering te keren.

En zo sloot hij eerst met het bedrijfsleven en milieuorganisaties het Energieakkoord, waarin voor het eerst in de Nederlandse geschiedenis afspraken worden gemaakt over het terugdringen van de CO2-uitstoot. Toen schreef hij een Energierapport, de eerste serieuze analyse van het energievraagstuk van regeringszijde. Ik geef graag toe: ik was aanvankelijk teleurgesteld over dat rapport. Het bleef bij een analyse. En verder werd alleen een Energiedialoog aangekondigd. Ik voorzag ellende. Het energiebeleid leek weg te zakken in eindeloos geklets. Maar toen was daar plotseling toch de Energieagenda van Henk Kamp, waarin helder werd aangegeven wat we allemaal gingen doen om de afspraak van Parijs na te komen.

Natuurlijk, ook die agenda is nog te weinig. Een CO2-arme energievoorziening in 2050 is niet ambitieus genoeg. We moeten op dat moment (al lang) volledig zijn overgestapt naar hernieuwbare energie. We zouden als rijk land meer moeten doen dan het volgen van het tijdpad van Parijs. We zouden op verschillende terreinen koploper moeten willen zijn, omdat we juist dan de economische vruchten van deze transitie zullen kunnen plukken. We zouden voorop moeten willen lopen met het invoeren van een CO2-belasting in plaats van te blijven beweren dat het ETS-systeem ‘in beginsel’ een goed middel is. Want een middel dat volstrekt niet functioneert, functioneert misschien wel zo slecht omdat het ‘in beginsel’ geen goed middel is.

Maar dat die agenda er is, krijgt te weinig aandacht. Willen we ons nog even voor de geest halen dat tijdens het vorige kabinet nog openlijk werd getwijfeld aan de klimaatverandering en aan de noodzaak van CO2-reductie? Dat het vorige kabinet werd gedoogd door een partij die alleen naar klimaatsceptici wenste te luisteren? En nu spreekt het kabinet uit dat het in 2050 (nagenoeg) afgelopen moet zijn met die fossiele energie.

Bovendien is de aanpak verrassend helder, gebaseerd op een drietal principes.

Ten eerste stelt de regering een helder einddoel: 80-95% CO2-reductie in 2050. Geen enthousiast gedoe over middelen (energiebesparing, elektrische auto’s etc.). Het maakt de regering niet uit hoe we het bereiken, als we dat ene doel maar bereiken. Dat geeft helderheid en ruimte voor alternatieve oplossingen.

Ten tweede wil de regering ruimte scheppen, stimuleren en met name innovatie bevorderen. En dat allemaal op een consistente wijze. De regering wil doorgaan met de SDE+-regeling. Juist het gebrek aan consistentie was een kenmerk van het Nederlandse beleid in het verleden.

Ten derde wordt er genormeerd en komen er verplichtingen. Gen vrijblijvendheid. Het is niet alleen duidelijk welk doel we willen bereiken, maar de regering zal niet nalaten ons in die richting te duwen. Zo wordt ook al ruimte gemaakt om woningen niet meer op het gasnet aan te sluiten.

Daarmee is een helder kader gegeven. Natuurlijk, ook ik denk op bijna elke pagina van de Energieagenda: dat had wel wat strenger gemogen. Je kan ook zeggen dat het bestaande gasnet over tien jaar niet meer wordt vernieuwd. Je kan ook CO2-belasting heffen. Je kan in het algemeen veel meer verplichtingen stellen, ook op de korte termijn. Maar Henk is nu eenmaal geen lid van GroenLinks en geen directeur van Urgenda.

Maar het doel wordt wel gesteld. En mocht dus over enige jaren blijken dat we te weinig voortgang maken, dan weten we precies aan welke knoppen we moeten draaien. En dat is de grote verdienste van Henk Kamp. Zijn opvolgers hoeven de knoppen alleen nog maar een beetje aan te draaien.

Comments

Tell us what you're thinking...
and oh, if you want a pic to show with your comment, go get a gravatar!