Professoren moeten geen actie voeren #Trouw

april 24, 2017 by  
Filed under artikel

En weer is er een open brief van hoogleraren in Trouw. Weer is Jan Rotmans de aanstichter. De energietransitie gaat veel te langzaam en het nieuwe kabinet moet miljarden investeren, de belasting vergroenen en die vijf kolencentrales snel sluiten.

Ik ben het loeiend eens met al die 12 aanbevelingen van die 90 hoogleraren. En toch irriteren die openbare brieven van hoogleraren me steeds meer. Om de simpele reden dat onderzoek niet aantoont wat je moet doen. Wetenschappers beschrijven in het beste geval de keuzes die voorliggen. Daarmee kleineer ik de rol van wetenschap in de politiek geenszins. Kennis moet beleid onderbouwen. Maar juist om gewichtig te kunnen zijn, zal de wetenschap terughoudend moeten zijn. Met name met het ventileren van privé-opvattingen. Want die 12 aanbevelingen van die 90 hoogleraren zijn gewoon privé-opvattingen van 90 willekeurige burgers. Niet belangrijker dan de privé-opvattingen van 90 benzinepomphouders.

Oké, ze zijn erg betrokken die 90 professoren. Daar hebben ze recht op en dat valt in hen te prijzen. Maar waarom krijgen nu juist altijd die hoogleraren weer een podium in Trouw? Of hebben die benzinepomphouders geen tijd om een stukje te schrijven. Laten we nu eens met elkaar vaststellen dat de mening van een wetenschapper ook maar gewoon een mening is.

Let wel, de kranten mogen wat mij betreft boordevol staan met analyses van wetenschappers. Vertel ons alles over de klimaatverandering, vertel ons alles over de rol van de mens in de klimaatverandering, vertel ons alles over mogelijke oplossingen. Maar laat ons zelf bepalen welke keuzes uiteindelijk moeten worden gemaakt.

Inderdaad, dit soort brieven irriteert me. En niet alleen vanwege de gedachte dat brieven met titels zwaarder moeten wegen. Ook vanwege de zelfingenomenheid van zo’n brief. Wat denken die 90 hoogleraren hier nou mee te bereiken? Laat ik eens even meedenken: wat zouden ze ermee kunnen bereiken?

Ten eerste: de brief krijgt veel likes op social media van mensen die er net zo over denken. Dat mag lekker voelen, maar daarmee heb je dus niets gewonnen.

Ten tweede: het is uitermate naïef om te denken dat die kabinetsformatie door zo’n brief anders gaat verlopen. Jan en Alleman sturen brieven naar de kabinetsinformateur. Een brief zou alleen zin kunnen hebben, als een nieuw inzicht wordt geboden of een nieuwe oplossing. Maar dat is het sluiten van 5 kolencentrales niet.

Ten derde getuigt het van zelfoverschatting om te denken dat zo’n brief andere mensen zal overtuigen. Alsof al die mensen het nog steeds niet goed hebben begrepen. Maar, helaas, Henk en Ingrid zullen hun mening niet plotseling bijstellen als ze de brief in Trouw driemaal hebben gelezen en viermaal hebben overdacht.

Ik vrees dat er iets heel anders gebeurt. Dat veel mensen gaan denken dat alle professoren links zijn, dat alle professoren tijd hebben voor het voeren van actie, dat alle professoren denken het altijd beter te weten. En dat er weer niet naar hen wordt geluisterd. Ik weet het: ik ken geen Henk en Ingrid’s. Ik kom uit hetzelfde gesloten intellectuele milieu. Maar als ik me probeer te verplaatsen in al die andere mensen, kan ik me een zekere irritatie heel goed voorstellen.

Dus wat bereik je met zo’n brief? Je bevestigt de linkse elite in hun mening, de politici hebben wel wat anders aan hun hoofd en de massa raakt geïrriteerd. Misschien kunnen de professoren zich beter op hun onderzoek richten. Om nog scherper te krijgen op welke vragen de politiek een antwoord moet geven.

 

[gepubliceerd in Trouw, 27 april 2017]

Comments

2 Comments on "Professoren moeten geen actie voeren #Trouw"

  1. Marcel Crok on di, 25th apr 2017 12:52 

    Hear, hear, maar vermoedelijk aan dovemansoren gericht. Misschien wel de groenste krant van Nederland kan het niet laten om het groene evangelie telkens weer te prediken. En de hoogleraren zelf lijken er ook geen genoeg van te krijgen. Het is een vorm van zelfbevrediging.
    mvg Marcel

  2. Jan van der Zanden on vr, 5th mei 2017 00:45 

    Beste mijnheer Derksen,

    Ik ben een van die lezers die zich hevig ergerde aan die ingezonden brief van die 90 hoogleraren.
    Maar nog meer om een andere reden dan de volkomen terechte redenen die u al noemt!

    Die 90 hoogleraren zijn namelijk praktisch allemaal geitenwollensokken hoogleraren en emeriti. Kijk maar eens in detail naar hun disciplines en vakgroepen. Die dus helemaal geen verstand hebben van energietransitie en alles wat daar bij komt kijken. Zeer zorgelijk dus om gespeend van kennis over het onderwerp dergelijke boude voorstellen te doen, al zijn sommige er van wel zinnig.

    Opvallende afwezigen: Hoogleraren van de 3 TU’s die hier echt verstand van hebben: elektrotechniek, energiedistributie, energieopslag, energietechniek, mijnbouw, etc. Die tekenen deze onzin natuurlijk niet. Want sluiting van hypermoderne zeer energie-efficiënte en dus relatief CO2 vriendelijke kolencentrales gaat maatschappelijk miljarden kosten, terwijl het de problemen die met de vele pieken van groene energieopwekking die nu al bestaan (zie Duitsland), alleen maar zal verergeren.

    Wat echt nodig is: een visie op energie in de toekomst, waarin de wezenlijke problemen geadresseerd worden: opslag en decentrale distributie als er gekozen wordt voor wind en zon of een totaal andere energiebron. Andere routes zijn thans, hoe goed bedoeld ook, helaas, luchtfietserij.

    Daarom zou de titel van uw reactie veel scherper mogen: De pomphouder weet er waarschijnlijk meer van dan juist deze 90 hoogleraren. Dus is de scepsis van de pomphouder (en van Henk & Ingrid) meer dan terecht.

    P.S. Ik mis in de 12 voorstellen een van de grootste energieverkwisters: internationaal accijns op kerosine. Want deze 90 hoogleraren willen natuurlijk nog wel goedkoop ver op vakantie naar exotische landenvliegen; dat past precies bij het Groen-Linkse profiel van deze mensen.

Tell us what you're thinking...
and oh, if you want a pic to show with your comment, go get a gravatar!