Lokale verkiezingen zijn nationale verkiezingen

maart 15, 2018 by  
Filed under artikel

Er wordt veel afgegeven op landelijke politici die zich met de lokale verkiezingen bemoeien. De NRC meldt dat lokaal heel andere thema’s spelen. De Volkskrant meldt dat er lokaal grote verschillen zijn. Dat klopt allemaal. Het zwembad is in de gemeente vaak belangrijker dan de islam en de bodemgesteldheid is in Groningen anders dan op de Veluwe. Toch is die kritiek op de landelijke politici niet terecht. Vooral omdat het karakter van het lokaal bestuur door velen verkeerd wordt begrepen. Ik geef drie argumenten waarom landelijke politici zich terecht actief met de gemeenteraadsverkiezingen bezighouden.

Ten eerste hebben die lokale verkiezingen mogelijkerwijs een grote impact op de landelijke politiek. Want de journalisten die nu landelijke politici om terughoudendheid vragen, zijn straks de eersten om dezelfde landelijke politici te vragen waarom hun partij zo dik heeft verloren. Vooral voor D66 staat veel op het spel. De vorige raadsverkiezingen gingen geweldig, als dat nu minder gaat, zal D66 zich ongetwijfeld op haar positie in het kabinet gaan beraden.

Ten tweede is voor dat laatste ook alle reden omdat heel veel mensen (ongeveer 80%) op grond van landelijke overwegingen hun stem uitbrengen bij de lokale verkiezingen. Ja, er zijn lokale partijen, maar zelfs de overweging om op lokale partij te stemmen kan voortkomen uit terughoudendheid om op de ‘eigen’ landelijke partij te stemmen, omdat die partij wel of niet in het kabinet zit. Lokale partijen zijn ook helemaal niet belangrijker dan landelijke partijen. Nog steeds gaat 70% van de stemmen naar landelijke partijen bij de lokale verkiezingen.

Ten derde is het helemaal niet verrassend dat zoveel mensen op grond van landelijke overwegingen hun lokale stem uitbrengen. Want gemeenten zijn in Nederland voor het grootste deel uitvoerders van Rijksbeleid. En als er al sprake is van decentralisatie, het overhevelen van rijkstaken naar de gemeenten, dan nog worden de gemeenten geacht de rijkswetten lokaal uit te voeren. Het is heel goed dat dat gebeurt, omdat je ter plekke veel beter kan beoordelen hoe de wet het beste tot zijn recht komt. Maar dat betekent niet dat de gemeenteraad mag beslissen hoe hoog de bijstand moet zijn, of mag beslissen dat de sociale werkvoorziening wel blijft bestaan. Natuurlijk zijn er verschillen tussen de gemeenten. Omdat de omstandigheden anders zijn. Of de welvaart. Of de bodemgesteldheid. Maar meestal niet omdat de gemeenten op politieke gronden voor een andere uitvoering van dezelfde wet kiezen.

Vergeet ook niet dat gemeenten voor ongeveer 90% van hun inkomsten afhankelijk zijn van het Rijk. Het Rijk geeft al dat geld niet als een vorm van liefdadigheid. Maar gewoon om gemeenten in staat te stellen al die Rijkswetten uit te voeren. En om in het hele land paspoorten te verkopen en huisvuil op te halen.

Inderdaad, er wordt vaak een andere indruk gewekt bij lokale verkiezingen. Zeker door lokale partijen, partijen die maar in één gemeente aan de verkiezingen deelnemen. Het is immers niet leuk om te moeten zeggen dat je vooral het rijksbeleid moet uitvoeren. En daarom wordt bij lokale verkiezingen bovenmatig veel over zwembaden gediscussieerd.

Daarmee zeg ik niet dat lokale verkiezingen onbelangrijk zijn. Eenderde van de publieke gelden worden door gemeenten uitgegeven. Het is dus van groot belang dat hier mensen worden gekozen in wie we vertrouwen hebben. Het vertrouwen dat ze de gemeente de komende vier jaar goed kunnen besturen. En omdat heel veel mensen heel weinig raadsleden kennen, is het niet gek dat mensen iemand van een landelijke partij als hun vertrouwenspersoon in de gemeenteraad kiezen. Omdat ze van  die landelijke partijen door al die landelijke politici meestal wel een goed beeld hebben.

Comments

One Comment on "Lokale verkiezingen zijn nationale verkiezingen"

  1. Ton Doesburg on do, 15th mrt 2018 10:59 

    Inderdaad. Het kabinet gedraagt zich voor 90% als B&W van de randstad. Maar dat is al beter dan vroeger. Bij de laatste vier kabinetten ging het om 95 à 100%. Gelukkig is er een subsidie die ons van de “rest”, helpt bij het vinden van een baan in Duitsland of België. Dat is toch vriendelijk van Den Haag. Alleen kunnen we daar niet stemmen. Dat dan weer niet.

Tell us what you're thinking...
and oh, if you want a pic to show with your comment, go get a gravatar!