Is de overheid het grootste probleem van de energietransitie

januari 28, 2019 by  
Filed under Geen categorie

Niemand was verrast, behalve het kabinet. Uit het Urgenda-arrest van 2015 was duidelijk dat Nederland veel meer moest doen aan het terugdringen van de CO2-uitstoot. Het kabinet besloot de rechter te volgen, maar ging ook in beroep. Het arrest werd in 2017 in hoger beroep bekrachtigd. Het kabinet besloot de rechter te volgen, maar ging toch in cassatie. En nu vertelt het PBL ons dat het kabinet tot nu toe veel te weinig heeft gedaan om de deadline van 2020 te halen. Het kan nog, maar dan zijn majeure besluiten nodig.

Niemand was verrast, behalve het kabinet. Er was geen strategie, er was geen plan. Rutte stamelde: “Ons doel is het doel te halen”. Daarvoor was eerst nieuwe studie nodig. Het kabinet vertelt pas in april wat er verder gaat gebeuren. Je zou onwil kunnen vermoeden. Maar ik vrees dat het veel erger is. Het zou wel eens onkunde kunnen zijn. Waarschijnlijk heeft het kabinet geen idee wat het moet doen. Anders hadden ze na vier jaar nadenken hun plannen toch wel meteen op tafel kunnen leggen? Daarmee zou de overheid wel eens het grootste struikelblok van de energietransitie kunnen worden.

Dat gevoel bekroop me overigens al eerder. Al die Klimaattafels suggereren een grote interesse in ideeën van anderen. Maar ze kunnen ook pijnlijk camoufleren dat de overheid zelf geen idee heeft wat het moet doen. Ik betwijfel ook of de overheid voldoende kennis in huis heeft. Want als de overheid al plannen presenteert, dan zijn het vaak de verkeerde plannen. Waarom moeten we allemaal warmtepompen installeren als 86% van de elektriciteit nog fossiel wordt opgewekt? Welk paard wordt hier achter welke wagen gespannen? 

Het gaat ook om een ander inzicht: niet de overheid moet bedenken hoe burgers en bedrijven hun CO2-uitstoot moeten beperken. Dat kunnen burgers en bedrijven zelf veel beter. Als de overheid maar aangeeft welke richting we opgaan en burgers en bedrijven nadrukkelijk prikkelt om die richting in te slaan. 

Die CO2-heffing is daarvoor een uitstekend instrument. Dan bepalen burgers zelf of ze een  warmtepomp installeren of hun energie afnemen bij Greenchoice, dan bepalen bedrijven zelf wel op welke wijze ze willen innoveren. Dus overheid: zorg ervoor dat wij ons gedrag veranderen, maar bepaal ajb niet wat wij moeten gaan doen. En verhoog vooral de heffingen als wij ons gedrag onvoldoende snel veranderen.

In deze rolverdeling heeft de overheid haar handen nog vol aan het aanpassen van alle regelgeving die de energietransitie in de weg staat. Hoeveel jaren heeft de overheid erover gedaan om in de wet vast te leggen dat een gasaansluiting niet meer verplicht was? Het gaf weinig vertrouwen dat al die andere regelgeving die de energietransitie tegenhoudt, wel snel zal worden aangepast. 

En helaas leidt het Urgenda-arrest nu alleen maar tot paniekvoetbal. Het is uitstekend om kolencentrales te sluiten. Maar het gaat nu wel heel veel geld kosten. Het is beter om de spelregels zo te veranderen dat er met kolen geen droog brood meer is te verdienen. Dan sluiten die dingen vanzelf. 

Nog één slotvraag: heeft de rijksoverheid wel voldoende goede juristen in huis, die nieuwe wetten kunnen maken en oude kunnen aanpassen?

Comments

2 Comments on "Is de overheid het grootste probleem van de energietransitie"

  1. Jan Dirk Dorrepaal on ma, 28th jan 2019 12:08 

    Prima verhaal. Je kunt nog iets scherper sturen met een Koligas belasting, waarbij je Kolen, Olie en Gas in een aflopende schaal van zeer zwaar naar minder zwaar belast.

  2. Nico Janssen on ma, 28th jan 2019 15:16 

    Wim, soms denk ik dat het allemaal opzet van de overheid is en er een grondig uitgedacht groter plan achter zit. Want hoe verminder je draagvlak en zorg je dat er zo weinig mogelijk gebeurt? Mijn recept daarvoor zou zijn: Treuzelen, verwarring saaien, onderzoek doen, nog meer onderzoek laten doen, allerlei Klimaattafels en commissies in het leven roepen, met dubbele tong spreken, lamlendigheid en onkunde uitstralen, gebrek aan leiderschap tonen, maatregelen nemen die vooral de burgers belasten en industrie ontzien voorstellen/nemen, telkens zeggen dat je he nu wel echt serieus neemt en nieuwe ambities en papieren plannen formuleren, waterstof als ultiem redmiddel suggereren (maar dat moeten we nog wel onderzoeken (!)), etc.

    Nou ja zeg? Dit script wordt naadloos gevolgd!

Tell us what you're thinking...
and oh, if you want a pic to show with your comment, go get a gravatar!