Baudet is geen grutto

maart 26, 2019 by  
Filed under Geen categorie

Een vriendin wilde weten wat ik van de verkiezingen vond. Zeg maar: van Baudet. Ik vroeg haar vanuit welk perspectief ze commentaar wilde. En ik voelde me meteen weer die wetenschapper die altijd hinkt tussen twee analyses: de wetenschappelijke en de politieke. Wilde ze weten wat de wetenschapper vond van verkiezingsuitslag of wilde ze de emotie van de politiek betrokken burger horen die zijn hele leven links heeft gestemd? Vooral wetenschappers die de politiek en het openbaar bestuur bestuderen, hebben last van die spagaat.

Als wetenschapper zou ik naar de context verwijzen (Trump, Brexit, gele hesjes), ik zou verwijzen naar de kloof tussen hoger- en lageropgeleiden, van wie de laatsten steeds meer het gevoel hebben niet te worden gehoord. Ik zou vaststellen dat de hoogopgeleiden in Amsterdam en Utrecht Baudet minder kansen hebben gegeven dan de laagopgeleiden in Rotterdam. Ik zou Baudet vergelijken met Wilders (minder salonfähig), met Fortuyn (zelfde vastgoedjongens en allebei pronkend met een wetenschappelijke carrière die nauwelijks de moeite waard was). 

Maar er is niet alleen een wetenschappelijk perspectief. Die overwinning van Baudet raakt me gewoon als mens. Forum voor Democratie was vorige week de grootste partij van het land. Een partij die niet alleen extreem-rechtse standpunten verkondigt, maar er ook geen enkele moeite mee heeft om heel veel feiten heel erg te verdraaien. En vooral dat laatste raakt de democratie in haar kern. Het gaat blijkbaar niet meer om het publieke debat, maar om de macht. En democratie is bij Baudet niet meer een symbool van verbondenheid maar een middel om bevolkingsgroepen tegen elkaar op te zetten. En het afzetten tegen de elite wordt hier vooral gebruikt als instrument om zelf tot de nieuwe elite te worden geroepen. Dat vraagt om een reactie, vanzelfsprekend om een waardige reactie, ter bescherming van de democratie en ter bescherming van al diegenen die zich plotseling hebben te rechtvaardigen dat ze hier wonen als ieder ander.

In het wetenschappelijke perspectief gaat het om begrijpen, om Verstehen. In het persoonlijke perspectief gaat het om oordelen, om het bepalen van een standpunt. Er is nog een derde perspectief: het strategische, het perspectief van de politicus die met het fenomeen Baudet wordt geconfronteerd. Zo zal de VVD het kabinet voor 2021 moeten laten vallen om het gat op rechts niet nog groter te laten worden. Alleen al om puur strategische redenen zal de VVD een ruk naar rechts moeten maken, en de migranten zullen daarvan ongetwijfeld de dupe zijn. Maar uiteindelijk zullen alle partijen zich afvragen waarom zij in meer of mindere mate stemmen verliezen aan Baudet. Wat doet hij wel wat zij niet doen? En daarom zullen ze uiteindelijk allemaal in zijn richting opschuiven. Ook als hun persoonlijke standpunt zich daar eigenlijk tegen verzet.

Het eerste analytische perspectief heb je altijd nodig, het tweede normatieve perspectief behoor je te hebben, en je ontkomt in de politiek ook niet aan het derde strategische perspectief. Het is ook heel onschuldig om drie perspectieven naast elkaar te hanteren voor kleine onderwerpen. Denk aan het verdwijnen van de grutto uit het Friese land. Maar Baudet is geen grutto. Met Baudet heeft de Nederlandse politiek zijn onschuld verloren. En moeten het eerste en derde perspectief ons er niet van weerhouden om altijd een helder normatief standpunt te blijven innemen. 

Comments

6 Comments on "Baudet is geen grutto"

  1. An Huitzing on di, 26th mrt 2019 14:22 

    Nu nog het historisch perspectief! Kijk naar de gebruikte begrippen en huiver!

  2. Ybo van den Beukel on di, 26th mrt 2019 15:31 

    Er is inderdaad veel over te zeggen.
    Het neoliberalisme was al, dit ultra-rechtse is al helemaal een terugkeer naar de ‘survival of the fittest’. Dat is jammer voor links, samenwerking is juist het menselijk antwoord op de harde ongestuurde evolutie. We kunnen het in onze welvaart kennelijk permitteren en ook, de autonomie van het individu is aantrekkelijker dan het opleggen van regels.
    En daarbij, het boreale gedachtengoed is als een religieuze herleving, inclusief een uitverkoren volk, maar zonder hogere macht.

  3. Theo Mensen on di, 26th mrt 2019 16:58 

    En het multimediale netwerk- en bigdata-perspectief! Wie kent nog het Cambridge Analytica-schandaal? Wie verrast onaangenaam verrast is oor de verkiezingsuitslagen zou dat sociaal-wetenschappelijk perspectief kunnen kiezen, toch? Wat mij verraste en verbaasde was vooral dat het in de ‘oude media’ helemaal niet ging over de Provincies en de Provinciale Staten of de Waterschappen. Het was bizar multimediaspektakel waarin ik mij als kiezer belazerd en bedonderd voelde en een uitweg moest zoeken door geregionaliseerde stemwijzers te raadplegen.
    De digitale strategie van FvD en Baudet waren bekend via https://www.ftm.nl/artikelen/thierry-baudet-net-als-trump?share=1 Een verrassing had het dus niet hoeven zijn. Leerzaam is het boek van Social Physics van Alex ‘Sandy’ Pentland en zijn TEDx “How social networks make us smarter” waarin ‘idea flows’ worden toegelicht. Behalve met de ‘wisdom of the crowd’ dienen we ook rekening te houden met misbruik van sociale netwerken, de werking van echokamers en het genereren van de ‘madness of the crowd’.

  4. Martijn Carlier on di, 26th mrt 2019 20:22 

    Een treurig stemmende analyse waar ik helaas geen speld tussen kan krijgen…

  5. Ton Doesburg on wo, 27th mrt 2019 08:35 

    Hm. Alsof de al langer bestaande politieke partijen de waarheid nooit verdraaiden. Of is iedereen de voorstellen voor de dividendbelasting (nu al) vergeten? In ieder geval waren Tony Blairs spindoctors ook in Den Haag bijzonder snel populair. Dat veel mensen hun hekel aan partijen die winnen van de eigen club niet waarderen, begrijp ik. Dat er zo weinig gepraat wordt over de redenen waarom de eigen partij zo enorm verloren heeft, bijvoorbeeld over het verkwanselen van de erfenis van Den Uyl, het ondanks nederlaag op nederlaag handhaven van een onaantrekkelijke voorman, enz., dat begrijp ik niet.

  6. Robert Scheltens on wo, 17th apr 2019 13:33 

    Ik ben het met Ton Doesburg eens, dat verdraaien van de realiteit niet het monopolie is van Baudet. (Was het maar waar!) Verder twee aanvullingen die Wim’s zorg wat kunnen dempen.
    1. FvD is een anti-elite partij en daarmee een “tegenpartij”. Net als LPF en PVV krijgt zo’n partij het moeilijk als ze beleid moet maken, want dan moet ze ook ergens vóór zijn. Dan wreekt zich gebrek aan interne cohesie en gezamenlijk perspectief. Tjeenk Willink raadde niet voor niets aan om zulke partijen snel bestuurlijke verantwoordelijkheid te geven.
    2. Tegenover verdraaide feiten kunnen de gevestigde politieke partijen een offensieve communicatie strategie zetten. Waarom laat de regering zich in het defensief drukken op een thema als veiligheid, terwijl Nederland nog nooit zo veilig was als nu? Men laat populisten veel te gemakkelijk het initiatief nemen. Mijn advies: pak dat initiatief terug.

Tell us what you're thinking...
and oh, if you want a pic to show with your comment, go get a gravatar!