Beeldenstorm

juni 15, 2020 by  
Filed under artikel, Geen categorie

Overal worden beelden neergehaald. Omdat de man op zijn sokkel dingen op zijn kerfstok heeft, die we inmiddels ernstig afkeuren. Vrouwen zie je zelden op een sokkel. Hetzelfde debat rondom straatnamen. En altijd komt dan weer het tegenargument: hij is onderdeel van onze geschiedenis. En daarom zou het beter zijn om een onderschrift toe te voegen: “De man was naar huidige maatstaven een schoft”. Of iets beleefders. 

Maar waarom halen we die beelden niet gewoon weg? En waarom veranderen we die straatnamen niet gewoon? Want volgens mij gaat het om twee zaken. 

Ten eerste: geschiedenis is altijd een subjectieve beleving van het verleden. Een subjectieve selectie van een oneindige hoeveelheid feiten. Wat heeft de historie ons nu nog te zeggen en wat zegt de historie over ons? Dus onze waarden en normen bepalen wat wij als ‘onze’ geschiedenis zien. En omdat onze waarden en normen steeds veranderen, verandert onze geschiedenis ook steeds weer. In de jaren 50 en 60 was de VOC een symbool van ‘onze’ grootheid in de wereld in de Gouden Eeuw, tegenwoordig zien we veel scherper dat het vooral een stel rovers waren die er niet voor terug deinsden om overal slachtoffers te maken als het maar geld opleverde. In de jaren 50 en 60 waren de ‘politionele acties’ voor velen een laatste poging om Oost-Indië te beschermen tegen barbaarse revolutionairen, nu zien we het als een koloniale oorlog waarin Nederland oorlogsmisdaden pleegde. Omdat onze waarden en normen zijn veranderd, omdat onze kijk op de wereld is veranderd, is ook onze geschiedenis veranderd. En daarom moeten we onze geschiedenis steeds weer herschrijven. Niet omdat we de feiten willen verdraaien, maar omdat andere feiten en een andere duiding belangrijker zijn geworden. 

Ten tweede: je zet iemand op een sokkel omdat je hem wil eren, je geeft iemand een een straat om hem te gedenken. Maar waarom zou iemand altijd op zijn sokkel moeten blijven staan, ook als we hem op dit moment heel anders beoordelen dan toen die sokkel werd gemetseld? We hebben die Jan Pieterszoon Coen niet overal neergezet om ons te herinneren aan de slechtheid van ons verleden. Die man is daar neergezet omdat hij indertijd een ‘groot man’ werd gevonden. Tegenwoordig vinden we het vooral een misdadiger, wellicht zelfs een oorlogsmisdadiger. En hebben we geen behoefte meer om hem te vereren. En ruimen we hem gewoon netjes op. 

Daarmee wil ik de geschiedenis niet ontkennen. Maar je hoeft mannen waarvoor je je nu zou schamen, niet blijven vereren. Dus laten we schanddaden van de Republiek in de Oost en van het kabinet Drees in Indonesië nooit vergeten. En laten we alleen mannen op sokkels tolereren die wij willen eren. 

Deel dit bericht:

Comments

4 Comments on "Beeldenstorm"

  1. Paul 't Hart on ma, 15th jun 2020 09:17 

    Alleen ‘mannen’?

  2. W. Van Der Ham on ma, 15th jun 2020 09:53 

    En de vrouwen dan?
    En wie is ‘we’?
    en wat is hiermee gebeerd?
    https://collectie.wereldculturen.nl/#/query/ffff06fd-a28f-4fef-8469-10a9fd314cdb
    Moet het beeld van Drees bij de poort van het Binnenhof nu ook weg?

  3. Hans Boutellier on ma, 15th jun 2020 10:27 

    Beelden zijn ook kunst – dus wel weghalen, verplaatsen, context geven, maar niet vernietigen!

  4. Donald on ma, 15th jun 2020 14:42 

    Juist laten staan met context erbij. Wat voor mij van belang is wie zijn geschiedenis niet kent zal hem herbeleven.

Tell us what you're thinking...
and oh, if you want a pic to show with your comment, go get a gravatar!