Flexplekken zijn niet het probleem, maar flexmensen

januari 1, 2014 by  
Filed under artikel

De werkvloer van de overheid wordt vertimmerd. Kasten worden leeggehaald. Nieuwe werkplekken worden gecreëerd. En iedereen is zijn vaste plek kwijt. Alles in het teken van het ‘nieuwe werken’. Een belangrijk argument: efficiënter. Veel managers gebruiken dat woord als ze bedoelen: goedkoper. Het nieuwe werken is zeker goedkoper: minder werkplekken, minder kantoren, minder huur. Maar om vast te stellen of iets efficiënter is zal je moeten weten of met minder middelen hetzelfde wordt bereikt.

Tegen lagere kosten kan niemand bezwaar hebben. Toch heb ik mijn twijfels bij dat ‘nieuwe werken’. En vooral bij de achterliggende filosofie. Of moet ik zeggen: ideologie? Al die identieke flexplekken lijken bedoeld voor identieke medewerkers. Medewerkers die geen kennis meer nodig hebben, omdat de baas ‘kennis’ met ‘onderzoek’ verwart. Medewerkers die vooral hetzelfde moeten doen. En dat is nu juist het grootste gevaar dat de overheid op dit moment bedreigt. Dat streven naar medewerkers die niet meer goed zijn in hun eigen specialisme, maar vooral goed zijn in het ‘proces’. Medewerkers die geen tijd meer hebben om een andere invalshoek te kiezen, maar vooral bezig zijn met het kopiëren van de gedachten van de buurman of, erger, de baas. Medewerkers die zo identiek zijn dat ze oppervlakkig worden. Terwijl goed beleid juist ontstaat door creativiteit, door afwijkende meningen en door kennis van zaken. En door de beste ideeën met elkaar te laten strijden. Ja, zo zou het nieuwe werken kunnen betekenen dat de overheid met minder middelen veel minder bereikt. Goedkoper maar niet efficiënter.

[verschenen in NRC 4 januari 2014]