#Brexit biedt de #PvdA haar laatste kans @diederiksamsom

juni 25, 2016 by  
Filed under artikel

Ach ja, we zijn allemaal  geschokt door de uitslag in het Verenigd Koninkrijk. Maar verrast hadden we niet hoeven zijn. Het zat er gewoon aan te komen. En de simpele analyse van de uitslag maakt bijna alles duidelijk. Niet London stemde voor Brexit, niet de hogeropgeleiden stemden voor Brexit, niet de winnaars van de globalisering stemden voor Brexit. Maar de verliezers. De lager opgeleiden, de ouderen, de mensen op het platteland. De mensen die al jaren hetzelfde inkomen hebben, als ze dat al hebben. De mensen die bang zijn voor de immigratie. De mensen die zich afkeren van politici die gepassioneerd voor immigratie kiezen. Ja, zij worden weggezet als populisten of als rechtse extremisten. Maar het zijn eerder mensen van wie de politiek zich heeft afgekeerd. Het zijn de mensen die de politiek in de kou laat staan.

Twee pijnlijke ontwikkelingen komen hier samen. Ten eerste koos links, dat steeds meer werd geleid door de winnaars van de globalisering, door de hogeropgeleiden, voor die globalisering. Voor Europa, voor de wereld. En de keuze voor een verdere verdieping van de EU hoorde daar helemaal bij. In die globalisering past een neo-liberaal mensbeeld. Daarin past marktwerking, past de zogenaamde Derde Weg. Die Derde Weg was een afscheid van Oud Links, was een tussenstap naar het neoliberale mensbeeld van Reagan en Thatcher. Gelukkig was Links zijn solidariteit niet vergeten. Maar men was helaas selectief solidair. Solidair met de asielzoeker (hoe lofwaardig ook), maar niet solidair met de verliezer van de globalisering die al jaren op de nullijn stond. En dat was de tweede ontwikkeling waardoor de verliezer van de globalisering in de kou kwam te staan.

Het is niet verrassend dat de verliezers van de globalisering wegliepen bij de oude linkse partijen. Labour heeft schijnbaar geen idee wat haar overkomt. De PvdA pleit nog steeds voor asielzoekers en voor EU, alsof dat de vaste waarden van het eigen geloof zijn. Ja, de PvdA is de helft van zijn aanhang kwijtgeraakt aan PVV en SP. Dat waren de verliezers van de globalisering. En de winnaars liepen over naar D66 en GroenLinks.

En wat zien we in het Verenigd Koninkrijk? Juist, ja. De verliezers van de globalisering zijn bang voor een verdere integratie van Europa, voor meer immigranten en voor minder banen voor henzelf. En ze voelen zich miskend door de politieke elite die eerder ‘gepassioneerd’ voorstander lijkt te zijn van immigratie dan oog lijkt te hebben voor de belangen van (meer dan) de helft van de eigen kiezers. Maar ja, de laatsten zijn zo bekrompen dat ze de voordelen van al die globalisering niet willen zien. Nee, ze kunnen ze niet zien, omdat ze simpelweg de verliezers van de globalisering zijn.

Laat Brexit alsjeblieft niet leiden tot nieuwe pleidooien voor een nieuw Europa. Nog afgezien van het feit dat die pleidooien ongetwijfeld de verkeerde kant opgaan. Laat Brexit wel leiden tot een andere politiek. Een politiek die eens niet meeheult met de winnaars van de globalisering, maar werkelijk kiest voor de verliezers. Een politiek die strijdt tegen de ongelijke vermogensverdeling. Een politiek die strijd tegen allerlei onzinnige vormen van marktwerking. Een politiek die er vooral voor zorgt dat we een samenleving zijn waarin verliezers niet aan hun lot worden overgelaten.

Het is de laatste kans voor de PvdA.

Ik stem ‘niet tegen’ bij referendum Oekraïne @stemvoor

februari 9, 2016 by  
Filed under artikel

Ik wil dat referendum niet. Ze willen me dwingen om ‘voor’ of ‘tegen’ te zijn. Maar dat ben ik niet. Als ik alles afweeg ben ik ‘niet tegen’.

Ik heb altijd principiële bewaren tegen een referendum gehad. Het instrument strookt gewoon niet met de representatieve democratie. Je kan niet tegelijkertijd plechtig beloven dat je het landsbestuur in handen legt van een aantal mensen in wie je je vertrouwen hebt uitgesproken, om zo af en toe weer bij meerderheid iets anders te besluiten.

Slechts pragmatische argumenten stemden me soms vrolijk over een referendum. Zo worden veel gezagsdragers grappig onzeker van een referendum. Aardig om te zien hoe die schijnzekerheden van alledag alleen al door de gedachte van een referendum kunnen verdampen. Bovendien heeft een referendum het voordeel dat er maatschappelijke debat ontstaat en dat je zelf ook wordt gedwongen een weloverwogen standpunt in te nemen.

Maar bij dat laatste zit nu juist ook mijn grote ergernis. Hoe kan je weloverwogen besluiten als je alleen maar ‘voor’ of ‘tegen’ mag zijn? Het is al zo vaak gezegd: politieke vragen laten zich zelden met een ‘ja’ of een ‘nee’ beantwoorden. Niet de wereld is complexer dan de vraag suggereert, maar ook de vraag is zelden eenduidig.

Zie nu het referendum over het verdrag met de Oekraïne. Het is, zoals we allemaal weten, een schijnvraag. Het ‘nee-kamp’ geeft volmondig toe het verdrag nooit te hebben gelezen. Het gaat ze om de discussie over Europa. Ze grijpen een lullig verdrag aan om de wezensvraag over Europa te stellen. Een ‘nee’ betekent een ‘nee’ tegen Europa. Dus om die reden zou ik al ‘ja’ moeten stemmen.

Maar ook zonder dit populistische geneuzel van GeenPeil, vind ik het moeilijk om mijn weloverwogen standpunt te bepalen. Gaat het hier om een economische of om een politieke vraag? Meer handel leidt tot meer welvaart, maar het hangt er nogal vanaf waar die extra welvaart terecht komt. Wordt hier de Oekraïense economie of vooral de Europese economie geholpen? In het eerste geval zou ik ‘voor’ zijn, in het tweede geval had het verdrag om mij niet gehoeven.

Politiek gezien ligt het nog ingewikkelder. Is het verdrag een poging om de democratie in de Oekraïne te versterken? Willen we het democratische kamp een steuntje in de rug geven? Dan zou ik voor zijn. Is het verdrag een eerste stap in de richting van aansluiting bij de EU – quod non – dan zou ik ook voor zijn. Of moeten we het verdrag vooral geopolitiek duiden? Is het een volgende poging om de oude satellietstaten van Rusland definitief van het Russische juk te bevrijden? Dan twijfel ik of we dat verdrag wel moeten hebben. Vergroot het verdrag het zelfbeschikkingsrecht van het Oekraïense volk? Of wakkert het alleen maar de oude machtswellust van Moskou aan? Ja, dit is typisch een geopolitiek en geen moreel argument.

En dan is de Oekraïne ook nog eens intern verdeeld over het verdrag. Het Westen van de Oekraïne is nu Europees georiënteerd en is voor, het Oosten richt zich meer op Moskou en is tegen. In het Westen wonen veel Polen, in het Oosten veel Russen. Moeten we dit schisma wel willen uitvergroten door een handelsverdrag, dat ook in de Oekraïne als een eerste stap in de richting van de EU wordt gezien?

Al met al: ik ben niet tegen het verdrag. Waar kan ik dat aankruisen?