De hallux valgus die geen hallux valgus was

april 25, 2015 by  
Filed under artikel, lopen

Voor mijn website gebruik ik het programma WordPress. Het programma geeft me inzicht in mijn bezoek. Hoeveel mensen komen op mijn site en wat lezen ze? Het programma geeft ook een klein inzicht in de zoektermen van de mensen die mijn site bereiken. Soms staat er ‘blog wim derksen’. Dat zijn de gesprekken bij de koffie-automaat. “Heb jij die blog al gelezen”. Dat stemt natuurlijk blij.

Maar veel vaker staat er ‘hallux vulgas’. Ja, het lijkt alsof mijn site vooral wordt bezocht door mensen die meer willen weten van de hallux valgus, de krom-staande teen, waarover ik ooit een blog schreef. Je kan het een teleurstelling noemen, het is op zijn minst een relativering.

Dat geldt te meer daar ik geen hallux valgus heb, terwijl mijn blog het tegendeel beweert. Ja, er waren artsen die beweerden dat ik een hallux valgus had. Ja, ik had ook last van mijn teen bij het hardlopen. Maar die teen was vooral ontstoken. Na jarenlang trainen in de verdrukking geraakt in de schoen. Eerst een jaar een doof gevoel, toen een jaar af en toe pijnlijke steken en toen een jaar pijn bij het lopen, elke dag. De teen was gewoon overbelast. Niks dus hallux valgus.

Ik schrijf dit nog maar eens voor al die mensen die op mijn site het antwoord voor al hun kwalen denken te vinden. Ik ben overigens best bereid om te vertellen wat ik heb gedaan om mijn overbelaste voet en mijn ontstoken teen te ontlasten. Ik ben eerst op minimalistische schoenen gaan lopen. Ze waren zo minimalistisch dat ze inmiddels uit de handel zijn genomen. Mijn voet raakte op geen enkele manier bekneld en van pijn had ik in deze schoenen dan ook nooit last. Wel kreeg ik regelmatig een zweepslag, vanwege het ontbreken van een hak. Die zweepslagen zijn vervelender dan een ontstoken teen. Daarna ben ik overgestapt op vederlichte schoenen, met heel weinig steun. Ik liep er een marathon op en beschadigde mijn meniscus. Het kostte een half jaar herstel.

Tegenwoordig doe ik wat veel oudere mensen doen die last hebben van een hallux valgus: ik koop mijn loopschoenen één maat te groot. Dat helpt tegen mijn ontstoken teen. Maar ik heb dus geen hallux valgus. Wat ook helpt: een tijd minder trainen. Dat vindt zo’n teen ook erg lekker. En ten slotte: de dagelijkse schoenen zijn waarschijnlijk nog belangrijker dan de loopschoenen. Wie de hele dag zijn tenen afknelt, krijgt als hardloper ongetwijfeld last.

En daarmee hoop ik al die mensen die zich op mijn site melden met een hallux valgus toch een beetje te hebben geholpen op basis van een andere kwaal. Ach, het effect van al die kwalen zal wel niet zoveel verschillen.

Hallux valgus en andere ellende

januari 15, 2014 by  
Filed under lopen

Ooit schreef ik hier over mijn hallux valgus. Het is niet het ras van mijn hond, ook niet van het konijn dat ik nooit heb gehad. Het is een afwijking aan je voet, die zeer pijnlijk kan worden bij hardlopen. Het moet een klacht van velen zijn, want ik kom bijna dagelijks bij de zoektermen waarmee mijn site wordt gevonden, de term ‘hallux valgus’ tegen.

Inmiddels is mijn ervaring met het fenomeen aanzienlijk uitgebreid. Ongeveer anderhalf jaar heb ik met een pijnlijke voet hardgelopen, marathons gelopen en zelfs de K78 gelopen. Allemaal veroorzaakt door een hallux valgus. De grote rechterteen boog naar rechts, waardoor de voet als geheel breder werd en zich tussen de botten van de grote teen  kraakbeen begon te vormen. Met name dat kraakbeen is nogal pijnlijk. Een lange zoektocht naar zooltjes en schoenen nam zijn aanvang. Omdat mij verzekerd was dat het een ‘ouderdomskwaal’ was, die onherstelbaar was, kocht ik vier paar nieuwe dagelijkse schoenen met een speciale breedte-maat. De oude schoenen gingen naar het Leger des Heils. Een extra brede hardloopschoen beviel niet. Wel kocht ik loopschoenen die een half maatje groter waren. Ik liep drie podologen af, met wisselende zooltjes tot gevolg. Zonder succes.

Natuurlijk, het lag aan mij: ik nam geen tijd om zooltjes eens rustig uit te proberen. En al helemaal niet om de voet eens tot rust te laten komen. Ik moest trainen, en voor oponthoud was geen tijd. Ik beloofde bij de laatste podoloog dat ik na de K78 wel terug zou komen. Dat was tegen die tijd ook echt nodig. De pijn was zeker niet afgenomen, en de druk om te trainen was weggevallen. Dan ga je die pijn meer voelen. Ik stopte nagenoeg met trainen en merkte tot mijn verrassing dat mijn voet steeds smaller werd. Die hallux valgus mocht dan een onherstelbare ouderdomskwaal zijn, die voet was ook gewoon ontstoken. Door een tijd weinig tot niet te trainen, verdween de ontsteking en stond mijn teen plotseling veel minder scheef. Ik kreeg bijna spijt dat ik al mijn schoenen naar het Leger des Heils had gebracht.

Ik maakte weer een afspraak bij de sportpodologe [www.delopendezaak.nl]. Ze leerde me dat mijn hallux te maken had met mijn manier van lopen. Ik wikkelde met name met de rechtervoet naar binnen af, waardoor die grote teen bij elke stap een klap kreeg. Ik begon iets te begrijpen van die ontsteking. Ze gaf me een nieuw zooltje, waardoor ik meer naar voren afwikkel. Het was geen genot, maar ik kon wel weer zonder pijn lopen.

Inmiddels zijn we aan het experimenteren geslagen. De podologe vertelt overtuigend dat de hallux valgus bij de meeste mensen het gevolg is van het gebruik van schoenen, en met name van te smalle schoenen. Die voeten passen zich na een leven van afknellen  aan de schoenvorm aan. En daarin past een hallux beter dan een brede voorvoet. Uitgaande van de oorspronkelijke vorm van de voet zou een schoen niet taps moeten toelopen maar juist in de richting van de tenen moeten verbreden.

Die gedachte heeft gevolgen voor de voorgestelde therapie. Ten eerste: zo weinig mogelijk schoenen gebruiken. Na twee weken binnenshuis op sokken lopen, was elke pijn aan de voet verdwenen. Ten tweede: de voet trainen, om de voet zover mogelijk in zijn oorspronkelijke stand terug te krijgen. Ten derde: nieuwe hardloopschoenen. Bij voorkeur zo minimalistisch mogelijk en bij voorkeur ook met een hele slappe zool. Ik had al eerder gemerkt dat ik pijnloos kon lopen in minimalistische schoenen van Saucony. Maar het is wel wennen. En het vraagt een betere looptechniek. Niet stiekem een beetje op de hak landen, maar echt op de middenvoet, zo mogelijk op de voorvoet. En vooral: een hoge pasfrequentie. Ik wist dat mijn pasfrequentie altijd veel te laag was (130-140), terwijl 170-180 gewenst is. Juist door die hogere frequentie heb je geen tijd meer om op je hak te landen.

Ik besef dat die hallux nog niet helemaal weg is. En ook nooit meer helemaal weg zal gaan. Maar vanochtend liep ik wel een heerlijke intervaltraining van 10 kilometer. Op minimalistische schoenen, met een hoge pasfrequentie en zonder enige pijn.

[wordt vervolgd]

Rotterdam Marathon als begin van nieuwe loopbaan

april 15, 2013 by  
Filed under lopen

Ik durf het nu wel toe te geven. Die dramatische marathon in januari, van Den Haag naar Noordwijk en terug, over het strand, had mijn zelfvertrouwen een aardige knauw gegeven. Strand is geen asfalt, maar toch. 4 uur en 33 minuten. En dat niet alleen. Het laatste uur moest ik steeds maar weer wandelen. Ik had één goed excuus: ik had wellicht een kleine griep onder de leden. Midden op het strand had ik staan kotsen en zelfs voor mij was dat nieuw. Maar de week na de marathon was ik fit en trainde ik goed. Pas daarna kwam een periode van vier weken griep en longontsteking.

Het voelde niet goed. Moest ik concluderen dat het einde van mijn loopbaan was aangebroken? [Ja voor fanatieke lopers is het lopen een parttime baan.] In 2012 was alles al misgegaan. Slechts één marathon, in Rotterdam, met een nette tijd van 3:38. Maar meer zat er niet in. Steeds maar weer ziektes en blessures en steeds maar weer nieuwe marathons en nieuwe ultralopen plannen, nadat ik de geplande voorbij liet gaan zonder een stap te zetten. En de vervelendste blessure was die kromme teen. Alle mensen boven de 60 kunnen daarover besmuikt praten. Een hallux valgus. De grote teen staat naar binnen en drukt de voet zo naar buiten. In de knobbel die vervolgens knel komt te zitten in de schoen, ontstaat al gemakkelijk een ontsteking.

Ik had die rare hallux al een paar jaar. Lange tijd was het niet meer dan een dood gevoel in mijn grote teen, sporadisch afgewisseld door een ferme pijnscheut. Ik weet die pijn aan een steentje in mijn schoen. Maar kon dat steentje achteraf nooit vinden. Na de zomer van 2012 kwam de fase van de erkenning. Ja, ik had een hallux valgus. Ik bezocht drie podologen en kocht vele zooltjes. Ik deed al mijn dagelijkse schoenen weg en kocht vier nieuwe paren, allemaal ‘extra breed’. De nuchtere kijk van de derde podoloog bracht enige rust in het circus. Ze decreteerde niet, maar ze experimenteerde. Zoals een echte wetenschapper betaamt, en dat bleek ze ook te zijn. Alleen in een ander vak.

De pijn ging over, tenminste als ik niet hard liep. Dus bij het lesgeven, bij het schrijven van stukjes en bij het slapen. Tijdens het hardlopen was de pijn minder, maar nog niet verdwenen. Uiteindelijk schafte ik ook nieuwe loopschoenen aan, een maatje groter dan normaal. Ook dat nam weer een deel van de pijn weg. Maar nog steeds niet alle pijn.

Dan ga je denken. Is dit nu het einde van mijn loopbaan? Is nu alles afgelopen? Kan ik nu nooit meer vijfmaal per week trainen. Kan ik nooit mee zenuwachtig worden voor een marathon? Kan ik nooit meer de Swiss Alpine lopen? Wie aan het antwoord denkt, heeft geen woorden. En als dan zo’n strandmarathon ook nog eens helemaal misgaat, lijken al die angsten te worden bevestigd. Dit is het einde van mijn loopbaan. Nooit meer vijfmaal trainen, nooit meer Rotterdam, nooit meer Berlijn, nooit meer Swiss Alpine.

En om die reden was de Rotterdam Marathon van 14 april 2014 zo cruciaal. Ik had mezelf beloofd dat ik alle verdere plannen zou cancelen als ‘Rotterdam’ niet goed zou gaan. Geen Leiden Marathon in mei, geen Swiss Alpine in juli, geen Vredesmarathon in september, geen SPARK-marathon in december. Nee, gewoon maar een andere hobby zoeken.

En zo sliep ik slecht de nacht voor de marathon (heb ik overigens altijd) en zo was ik weer bloednerveus de uren voor de marathon (heb ik overigens ook altijd). En zo probeerde ik thuis weer niet te laten merken dat ik bloednerveus was. En zo besloot ik om de Goden niet te verzoeken en ging ik weg op een beschaafde tijd van 3:50. En remde ik enorm af toen ik merkte dat ik alras veel sneller ging. Ik wist dat ik sneller kon, maar was doodsbang dat ik me te pletter zou lopen. Allemaal braaf 26, 25, 27 minuten over de 5 km. In dat altijd weer prachtige Rotterdam.

Na het passeren van de halve marathon, durfde ik voorzichtig te denken dat het helemaal niet zo slecht ging. Ik liep lekker constant door. En bij de terugtocht over de Erasmusbrug, de Zwaan, kon ik er niet om heen dat de tweede beklimming mij veel minder zwaar viel dan andere jaren. Bij de onderdoorgang van het Blaakse Bos bedacht ik me dat ook de laatste lus al weer vorderde. In de Boezemweg genoot ik van de muziek en merkte ik dat ik zeer aanspreekbaar was. Het Kralingse Bos was veel minder lang dan andere keren. Alleen de kasseiën van Alexanderpolder vielen tegen, zeker nadat een een andere blessure onverwachts opspeelde. Na 36 km was die even onverwachts weer verdwenen. Bij het feest in Kralingen genoot ik en riep een toeschouwer dat ik alleen maar lachte. Ze kon niet zien dat ik even later heftig huilde. Op de Boezemweg begon ik high fives te geven en ontving een heerlijk spekkie, waarmee ik mijn suiker op peil kon houden. Bij het 40-km-punt wandelde ik nog even om wat te drinken, want ook het drinken ging de hele dag goed. De Mariniersweg valt altijd wat tegen, want loopt omhoog, ook vandaag. Maar daarna begon het echte genieten. De dikke rijen mensen die al snel tot enthousiasme konden worden overgehaald. De kinderen die weer high fives wilden hebben. De laatste bocht, de Coolsingel op. Stampvol. Vrolijk, blij. De heerlijke dreunende muziek. En die laatste 2195 meter gingen in 11 minuten.

Na de finish maakte ik een dansje met een levende banaan, en nog een dansje met een andere levende banaan. Om mij heen was er vooral stilte. Neerhangende hoofden. Lopers die wel die tik hadden gekregen tussen 35 en 39 km. Die tik wilde bij mij vandaag maar niet komen. Zoals me heel zelden eerder is overkomen. Mijn loopbaan is weer even gered. Volgende maand mijn 42e en in juli weer de Swiss Alpine.