We rijden vanaf vandaag 100 km

november 28, 2019 by  
Filed under artikel, Geen categorie

Het is een ‘rotmaatregel’. Volgens de VVD. Om de stikstof-uitstoot te beperken mogen we nog maar 100 km per uur rijden. Overdag, in het hele land. 

Overigens is dit geen rotmaatregel, maar een voortreffelijke maatregel. De uitstoot van stikstof daalt aanzienlijk bij 100 km. Ja, ook als we verdisconteren dat je 5 minuten later ter plekke bent. Fijn voor de natuur. De uitstoot van CO2 is aanzienlijk lager. Fijn voor het klimaat. Er is veel minder lawaai bij 100. Fijn voor de omwonenden. Er zijn veel minder verkeersongelukken en er vallen minder doden in het verkeer bij 100. Vooral fijn voor de nabestaanden. En er zijn bij 100 veel minder files, omdat er meer auto’s tegelijk over een weg gaan als ze langzamer rijden en omdat er minder ongelukken zijn die files kunnen veroorzaken. Fijn voor de automobilist.

Het zijn allemaal bekende feiten. Die iedereen overigens op zijn eigen wijze mag wegen. Want, eerlijk gezegd: het is ook lekker om hard te rijden. Dat heerlijke gevoel om op de linkerbaan al die andere auto’s met grote snelheid te passeren. Persoonlijk reed ik altijd met liefde 130 of zo mogelijk 140. Ja, ik was ook altijd een groot voorstander van 100 km/uur. Om al die andere redenen. Daar hebben we een goed woord voor: hypocriet. En daar valt mee te leven. 

Totdat je geconfronteerd wordt met een lamzakkerig kabinet dat maanden nodig heeft om een beslissing te nemen waarvoor elke schoolklas hoogstens een middag nodig had gehad. Dan voelt die hypocrisie plotseling toch minder fijn. Waarom rijd ik eigenlijk 130, terwijl ik van de overheid verlang dat 100 het maximum wordt? Ik kan je zeggen: die boodschap is aangekomen. Ik rijd sinds vorige nooit meer harder dan 100. En het bevalt me goed.

Het grappige is namelijk dat het qua reistijd maar weinig scheelt. Vroeger maakte ik er een sport van om mijn eigen navigator te verslaan. Vanaf Groningen naar Oegstgeest kwam ik vaak 5 minuten eerder aan dan de navigator in Groningen had voorspeld. Tegenwoordig kom ik 5 minuten later aan. Het scheelt 10 minuten op meer dan 200 km. 

Daar staan grote voordelen tegenover: het rijden geeft veel minder spanning. Je kachelt vooral in de rechterbaan. Soms passeer je een vrachtauto. Intussen luister je naar de radio of naar mooie muziek. Er zit wel een gevaar aan: ik raak soms iets te ontspannen en heb dan geen idee meer waar ik ben. Nu komt dat in Flevopolders wel vaker voor. 

En dat ik minder uitstoot valt ook heel goed af te lezen aan het benzineverbruik. Ik lijk tegenwoordig eindeloos te rijden op een volle tank. En dat klopt ook met de feiten. Voor eenzelfde afstand heb je 30% minder benzine nodig  als je 100 rijdt in plaats van 130. 

Het kabinet heeft de rotmaatregel genomen, maar het is mij onbekend wanneer die daadwerkelijk ingaat. Ik kan iedereen aanraden om daar niet meer op te wachten. We rijden vanaf vandaag 100 km. 

De #RLi, het klimaat en het geloof in de wet

oktober 24, 2015 by  
Filed under artikel

Eerst maande de rechter uit de Urgenda-zaak de regering om zijn klimaatbeleid drastisch aan te scherpen. Daarna adviseerde de Raad voor de Leefomgeving en infrastructuur de regering om bij wet vast te leggen welke klimaatdoelen in 2050 moeten worden gehaald. Het recht lijkt een nieuwe glorietijd tegemoet te gaan. Of toch niet?

Wetten geven de overheid instrumenten om doelen te bereiken. En wetten waarborgen de rechten van de burger tegenover de almacht van de overheid. Maar wetten die de burgers vrijwaren van de gevolgen van de klimaatverandering of wetten die de overheid moeten dwingen om later beleid in een bepaalde richting te ontwikkelen: het lijkt me een beetje vreemd. Ik zeg erbij: ik ben geen jurist.

Laat ik beginnen met vast te stellen dat de wetten in Nederland niet (door de rechter) worden getoetst aan de Grondwet, zoals in andere landen wel het geval is. Dus zelfs het opnemen van de verplichting om iets tegen de klimaatverandering te doen in de Grondwet, zou vooral (of zelfs: alleen) symbolische betekenis hebben.

Over de uitspraak van de rechter in de Urgenda-zaak heb ik me als niet-jurist bevreemd. Als de rechter de wet al niet mag toetsen aan de Grondwet, waarom zou de rechter dan wel het beleid van de regering mogen toetsen aan haar eigen streefcijfers? Natuurlijk, daarvoor bestaat een echte toets. En die toets wordt uitgevoerd door de kiezer. De kiezer bepaalt bij de volgende verkiezingen of hij een kabinet wil afrekenen op het niet halen van streefcijfers. De streefcijfers zijn immers vooral een belofte aan de kiezer, en niet aan de rechter.

De RLi is blijkbaar geïnspireerd geraakt door de Urgenda-zaak en adviseert het kabinet om de klimaatdoelen bij wet vast te leggen. Niet de instrumenten, maar de doelen. Het doet me denken aan de discussie over de sociale grondrechten in de vorige eeuw, die er uiteindelijk toe heeft geleid dat een aantal van dat soort rechten in de Grondwet zijn opgenomen. Ik heb er daarna nimmer meer van gehoord. Iedereen heeft recht op een woning. Ja, en wat als je geen woning hebt? De overheid doet zijn best. En wat als de overheid onvoldoende zijn best doet? En wat is onvoldoende? Het is een morele uitspraak zonder sanctie.

Wat voor de grondwet geldt, geldt te meer voor een aparte wet met klimaatdoelen. Wat in de grondwet staat, kan niet zomaar worden geschrapt, hoe weinig betekenis het ook heeft. Maar één kamermeerderheid is voldoende om een gewone wet in te trekken. En wat te denken van  een nieuwe wet met heel andere doelen? In feite is een wet met doelen niet meer dan een scheet in een netje. We gaan het regeerakkoord toch ook geen wettelijke status geven?

Daar komt in dit geval nog iets bij. De RLi stelt voor om bij wet vast te leggen dat de doelen in 2050 moeten zijn bereikt. 2050? 2050! Elke rijkstrainee kan een brief schrijven om de Kamer uit te leggen dat d’e doelen in 2050 vanzelfsprekend worden bereikt, “bij de verwachte intensivering van het beleid van volgende kabinetten” en, natuurlijk, vanwege “de vele innovaties op technologisch gebied die ons nog te wachten staan”.

Mocht het kabinet toch besluiten een dergelijke wet aan te nemen, dan adviseer ik meteen ook de wereldvrede in 2050 uit te roepen en het einde van honger, armoede en ziekte. En misschien kunnen we ook het sterven bij wet afschaffen.

 

[geschreven voor www.deleunstoel.nl]