Wat is belangrijker? Het tegengaan van de klimaatverandering of het beschermen van de democratische rechtsstaat? Het verkleinen van de kansenongelijkheid in onderwijs of het beschermen van de democratische rechtsstaat? Het beschermen van de biodiversiteit of het beschermen van de democratische rechtsstaat? Het tegengaan van de armoede of het beschermen van de democratische rechtsstaat?
Ben ik appels met peren aan het vergelijken? Ik vrees van niet. Om de simpele reden dat een democratische rechtsstaat een noodzakelijke voorwaarde is om voor die andere dingen te kunnen strijden.
Wat betekent dit voor de dagelijkse politiek? Wat betekent dit bijvoorbeeld voor je strategie bij de kabinetsformatie? Dat ook voor Groenlinks-PvdA één doel bovenaan moet staan: dat de erosie van de democratische rechtsstaat zoals we die onder het onzalige kabinet-Schoof hebben gezien, moet worden gestopt. Dat de democratische rechtsstaat weer volop moet worden gesteund en gestut. Ongeacht hoe we exact invulling geven aan die democratische rechtsstaat.
Dat betekent dat je je altijd eerst moet afvragen ‘in welke coalitie is de democratische rechtsstaat beter af?’, voordat je afvraagt in welk kabinet de koopkrachtplaatjes gunstiger zijn en zeker voordat je je persoonlijk laat kwetsen door een afwijzing door de VVD. En dat laatste zeg ik niet voor niks. Want door de kont tegen de krib te gooien zet Klaver de deur voor JA21 wagenwijd open. Die club die uit Forum voor Democratie is voortgekomen. Die club die bestaat uit allerlei partijhoppers, die één ding gemeen hebben: hun eigen belang lijkt van meer gewicht dan de democratische rechtsstaat.
Ik zou juist vanwege het belang van de democratische rechtsstaat veel liever hebben dat GroenLinks-PvdA zou beginnen met het volop steunen van minderheidskabinet-Jetten van D66, CDA en VVD. Met vijf zetels verlies heb je ook niet zoveel te eisen.
Maar GroenLinks-PvdA moet dan wel eisen dat het nieuwe kabinet nimmer de rechtsgelijkheid en rechtszekerheid van burgers aantast, nimmer de onafhankelijke positie van de rechterlijke macht ondermijnt en rechterlijke uitspraken altijd uitvoert, nimmer de onafhankelijke positie van de media ondermijnt en altijd zorgvuldig omgaat met het democratisch proces. Enzovoort. In beleid en in uitspraken namens het kabinet.
Vergeet niet, hoeveel er dan al zou zijn gewonnen in vergelijking met het afgelopen jaar. Ik zou het zelfs niet verkeerd vinden als GroenLinks-PvdA belooft het kabinet bij de begrotingen het kabinet aan een meerderheid te helpen, ook als het beleid inhoudelijk beter had gekund of zelfs had gemoeten. Als aan die eisen rondom de democratische rechtsstaat wordt voldaan. Natuurlijk kan GroenLinks-PvdA daarnaast nog heel veel binnenhalen. En ook als dat niet zou lukken, zou ik er trots op zijn dat mijn partij ervoor heeft gezorgd dat we weer in een fatsoenlijk land leven.
[Abonneer je via de homepage op mijn blogs, als je op de hoogte wilt worden gehouden.]