Honden hebben een uniek, eigen karakter. De tijd dat biologen dachten dat mensen zich van alle andere dieren onderscheiden door hun zelfbewustzijn en dat het gedrag van dieren niet veel meer was dan een verzameling reflexen, is al lang voorbij. Honden weten dondersgoed dat ze er zijn, en maken heel zelfbewust keuzes in hun leven.
Nee, honden lezen niet uit vrije wil de NRC, ze gaan niet uit vrije wil naar het Concertgouw en ze zijn ongetwijfeld minder intelligent dan (veel) mensen. Intelligentie is nu eenmaal door mensen uitgevonden, net zoals de NRC en het Concertgebouw. Maar honden maken wel hun eigen keuzen, en die keuzen hangen nauw samen met hun unieke karakter.
Ik vertelde al dat Bas een heftige hond was, die niet van veel mensen hield. Als mensen hem niet met rust lieten, schroomde hij niet om te snauwen, zijn tanden te laten zien en soms een hap te nemen. Ik schaamde me altijd dood, maar ik was tegelijkertijd vaak ook heel boos op het slachtoffer dat het gedrag van mijn hond had uitgelokt.
Zo’n vreselijke man die door Bas voor de deur van AH werd gebeten. Bas zat daar braaf op zijn Baas te wachten, volledig gefocust op de deur van de winkel, want je weet als hond maar nooit of Baas echt wel terugkomt. En dan wil een vervelende, oude, zeurende man over je kop aaien. Dan grom je naar die man. ‘Hij gromde nota bene naar mij, terwijl ik hem alleen maar wilde aaien!’ Dan gaat die man door met aaien en dan neem je op een gegeven moment een goede hap. ‘Moet u zien meneer, ik bloed helemaal.’
Hetzelfde overkwam ons in een strandtent in Noordwijk. Weer een oude, vervelende, zeurende man. Die te lang doorging en te fors werd gebeten. Ik zie het bloed nog stromen. Ik maakte excuses. Maar Loutje zag snel dat de situatie uit de hand dreigde te lopen. ‘Ga meteen weg, zover mogelijk, meteen naar de auto, ik betaal wel.’ Ze had gelijk. Toen de meute mijn hond te lijf wilde gaan, waren wij gelukkig al op veilige afstand.
*
Nee, Sam bijt niet. Misschien nog niet. Nee, hij zal het nooit doen. Sam is veel minder eenkennig dan Bas. Hij is liever en zachter, niet zo knorrig. Zeker aan het einde van zijn leven was Bas een knorrige oude heer en het is de vraag of het woord ‘heer’ altijd van toepassing was.
Sam is voor omstanders slechts irritant door zijn enthousiasme. Hij kan nogal snel vrolijk worden van gasten. En gasten zijn ook al snel zijn vrienden, ook als ze daarvoor helemaal geen toestemming hebben gegeven. Bij voorkeur springt Sam luid piepend tegen ze op. Dat wordt niet altijd gewaardeerd.
Ja hoor, we zijn druk bezig om het hem af te leren. Door hem naar zijn mand te sturen als er iemand komt.
Maar denk je even in: de bel gaat, Sam stuift naar de voorkamer, gaat op de bank staan en begint te blaffen. Baas roept: ‘Kappen, Sam’. Geen reactie. Nog meer blaffen. Dan moeten én familie of vrienden worden binnengelaten én moet Sam naar zijn mand worden gecommandeerd én moet iemand erop toezien dat hij daar blijft. Ongezellig voor familie of vrienden. Familie of vrienden komen de kamer binnen en ik sta nog steeds Sam onder commando te houden. Ze omhelzen me hartelijk en juist op dat moment begint Sam de familie of vrienden te bespringen. Baas omhelst ze toch ook?
Nee, mijn schoonmoeder vindt dit niet leuk.
*
Dat ontvangen van gasten is (soms) ongemakkelijk, er kan nog iets aan worden gedaan, Sam kan nog beter worden opgevoed, het is nog niet helemaal verloren.
Dat geldt niet voor één bepaald onhebbelijke gewoonte van Sam. Ik durf die gewoonte bijna niet te verwoorden. Het gaat verder dan de eerdere verhalen over kots en brijige poep. Hoe moet ik het zeggen? Laat ik zeggen, het gaat om het volgende: Sam is erg nieuwsgierig naar het kruis van de mens, en bij voorkeur naar het kruis van de vrouw.
Vaak in een oogwenk weet hij dames van achter aan te vallen door zijn snoet onder heur rok te duwen en niet te stoppen voordat hij de meurende plek heeft gevonden. Ja, het kruis meurt. Het gaat vaak zo snel, dat ik bijna altijd te laat ben. Hij doet het graag als meer vrouwen bij elkaar staan. En hij doet het vooral heel graag bij wildvreemde dames. Het is gebeurd voordat je er erg in hebt.
Welke gezichtsuitdrukking is in zo’n geval passend? Hoe moet ik kijken als zo’n dame verschrikt uitroept dat ik ‘die hond’ bij me moet houden? Excuses stamelen? Elke honden-bezitter is daar goed in, althans als hij zelf meer beschaving heeft dan zijn hond. En daarna snel doorlopen. Want wat moet je verder zeggen? Dat mevrouw zich misschien beter moet wassen? Lijkt me niet gepast en zeker niet goed voor de sfeer. Of dat het ergens wel geestig is? Of dat je het ergens wel begrijpt? Nee, elke opmerking is ongepast.
Slechts één op de 100 dames kijkt blij verrast op, als haar dit overkomt. Maar ook met haar durf ik geen gesprek aan te gaan. Een dame houdt me zelfs voor dat het haar lang niet meer is overkomen. Ze kijkt er vrolijk en bijna verwachtingsvol bij. Juist dan moet je je snel uit de voeten maken. Je zal nog de liefde moeten bedrijven met een oude dame, die door je hond is uitgezocht. Nee, niet aan denken.
[Ik verleen op mijn website gastvrijheid aan de schrijver Just Ansen. Zijn boek 'Hond Sam' verschijnt hier als feuilleton. Wie de volgende afleveringen ook wil lezen, kan zich op mijn blogs abonneren (zie homepage). De vorige afleveringen zijn eenvoudig op de website terug te vinden.]