Op veel plaatsen mag je in Nederland de hond niet laten loslopen. ‘Geen toegang met loslopende honden.’ Terwijl men eigenlijk bedoelt: houd uw hond onder controle. Want als een hond goed is opgevoed, maakt het niets uit of hij wel of niet is aangelijnd. Op voorwaarde dat Baas een beetje oplet.
Helaas, ik heb het gevoel dat er altijd wel ergens een zure honden-hatende ambtenaar te vinden is die met gramstorig plezier besluit dat honden overal moeten worden aangelijnd. Behalve op de speelweide voor honden, enzovoort. En vergeet niet dat ook daar de opruimplicht geldt. Ja ja, ik heb het gehoord, zure ambtenaren.
Ik trek me er meestal niet veel van aan. Ik lul me eruit als ik wordt gesnapt. Ik heb slechts tweemaal in mijn leven een boete van € 60 gekregen voor een loslopende hond. Daar valt mee te leven. Zeker in vergelijking met het aantal bonnen voor te hard rijden en te verkeerd parkeren.
Ik schreef al dat er een goede reden is om honden los te laten lopen. Mens en hond hebben een ander ritme. Baas wil doorlopen, Sam wil snuffelen. Dat gaat niet samen als Baas en Sam aangelijnd zijn. Als ze loslopen haalt Sam zijn Baas altijd wel weer in.
Laat ik hier nog wel één misverstand wegnemen. Veel mensen denken dat een aangelijnde hond betekent dat de hond is aangelijnd. In werkelijkheid is niet de hond, maar de Baas. Ik zie het aan Sam als hij zich weer eens schrap zet bij een gevallen blaadje. Hij kijkt me aan met een blik van ‘Die wacht wel, die kan toch niet verder.’ En zo is het maar net.
Het omgekeerde is ook waar. Honden die niet zijn aangelijnd zijn veel gehoorzamer omdat ze hun Baas veel beter in de gaten moeten houden. Niet-aangelijnde bazen kunnen weglopen en niets is erger voor een hond dan een weggelopen Baas.
*
Wat moet Sam kunnen als hij niet is aangelijnd? Zoals al gezegd: Sam komt meteen als hij wordt geroepen. Maar Sam ‘volgt’ ook als dat even nodig is. Sam volgt rechts, vlak naast zijn Baas. Baas wijst met zijn wijsvinger tot hoever Sam mag gaan. Volgen doe je zonder lijn, alleen omdat Baas het wil.
‘Volgen’ is vooral cruciaal als je een andere hond tegenkomt. En zeker als die is aangelijnd. Aangelijnde honden doen het niet goed met niet-aangelijnde honden. En omgekeerd. Die gaan vaak vechten. Hun onderlinge communicatie is verstoord door het ontbreken van een level playing field. Dus als we een aangelijnde hond tegenkomen, moet Sam er niet op af, hij moet gewoon volgen.
*
Sam heeft uit zichzelf geleerd dat hij op de stoep blijft. Meestal. Maar als we op een kruispunt staan is oversteken onvermijdelijk. Baas is er met zijn gedachten bij en zegt op tijd: ‘Sam, blijf.’ Zodat Sam niet zelfstandig de straat oversteekt.
Sam vindt wachten moeilijk, het is vooral moeilijk om vol te houden. Daarom is het zinnig om ‘Sam, blijf’ te laten volgen door ‘Sam zit’. Dat is ook in huis een handig commando. Het geeft wat rust aan het onrustige beest.
Als Sam op de stoep moet blijven, wacht Sam op de stoep. Als Baas zegt: ‘Sam, vrij’ is Sam weer vrij om te gaan en te staan waar hij wil. Hij wilde naar de overkant, dus hij gaat naar de overkant. Tenzij hij weer even is afgeleid.
*
Natuurlijk kan je de commando’s ‘Sam, kom hier’, ‘Sam, zit’ en ‘Sam, vrij’ ook thuis goed gebruiken. Maar thuis is het leven toch anders. Het is rustiger, er is minder dreiging en ook minder afleiding. In huis leven we met elkaar en langs elkaar heen. Met allebei onze eigen bezigheden. En we houden natuurlijk altijd contact.
Die vredigheid kan worden verstoord door iemand aan de bel, iemand die naar binnen wil. Iemand die ons wil bedreigen! Dan mag Sam de ontmoeting niet verstoren. Maar moet: ‘Sam in de mand.’ En daar net zo lang wachten tot Baas zegt: ‘Sam, vrij’.
Dit gaat steeds beter. Ja, ik weet het, Sam kan nog niet alles wat hij zou moeten kunnen.
Maar de beste les die we ooit kregen van een deskundige Oegstgeestse hondendame was niet voor niets: ‘Een hond is nooit te oud om te leren.’ Wat je hem in zijn eerste jaar kan leren, kan je hem ook in zijn tiende jaar nog leren.
Dat moet voor veel hondeneigenaren een opwekkende gedachte zijn. Alleen moeten ze zich wel afvragen waarom het in het eerste jaar niet lukte. Want het ligt vaak niet aan de hond dat hij niet leert.
Zie eerdere blogs over het opvoeden van honden hier en hier.