Honden begrijpen veel en willen graag doen wat van ze gevraagd wordt. Maar ze vinden het ingewikkeld om dingen ‘niet’ te doen. ‘Nee, Sam, niet springen.’ Of nog erger: ‘Nee, Sam doe even niet.’
Zoals gezegd heeft Loutje me geleerd dat het opvoeden van honden erg veel lijkt op het opvoeden van kinderen. ‘Oh mijn kinderen konden net zo zeuren, net zo vermoeiend zijn, net zo vervelend zijn, net zo enzovoort.’ Toch ken ik haar kinderen als beschaafd, weloverwogen en zeer opgevoed.
Maar die vergelijking met het opvoeden van honden klopt wel. Hoe leer je kinderen om niet vervelend te zijn, niet te zeuren, niet zo vermoeiend te zijn, enzovoort? In ieder geval heeft het geen enkele zin om tegen een kind te zeggen dat het niet moet zeuren. Net zomin als het zin heeft om tegen een hond te zeggen dat hij niet zo vervelend moet zijn.
Laten we eens beginnen met die veel te enthousiaste begroeting van Sam. Hoe hij tegen ons op springt als we thuiskomen. Hoe leer je dat nu af?
‘Sam, niet springen’, sorry het heeft geen zin. Sam weet niet wat ‘niet’ is. Je kan hem op dat moment beter vragen om iets ‘wel’ te doen. ‘Sam, ga in de mand’. En zie, Sam gaat in de mand.
Toch is het niet altijd mogelijk om positieve commando’s te geven. Zo ga ik elke morgen op mijn bed zitten om mijn sokken en mijn schoenen aan te trekken. Ik weet niet hoe lang ik dat al doe, ik wil geen vragen over mijn leeftijd.
Sam vindt het een uitgelezen moment om juist dan met zijn voorpoten op mijn schoot te komen hangen. Hij duwt zijn hele gewicht tegen me aan. Hij heeft geen idee wat Baas doet, hij heeft geen idee dat hij erg ongelegen komt, hij ziet alleen Baas op hondhoogte zitten en wil dus spelen. Maar Baas heeft zijn aandacht nodig voor het strikken van zijn veters. Wat moet je dan doen?
Bas kende het commando ‘Moven’. Ja, toch een keer een Engels commando. Sam zou dat ook moeten leren. ‘Sam, moven, ga even iets anders doen’ en je drukt hem zachtjes weg. Niet te hard want dan lijkt het spelen, en dan speelt hij graag terug. En je beloont hem uitgebreid als hij zijn aandacht naar iets anders verlegt. Toch blijft het ingewikkeld om een hond te leren om iets niet te doen.
*
Dus, hoe simpel is het opvoeden van een hond. Hoor de zelfspot in mijn inkt. ‘Sam, kom hier’. ‘Sam, volg.’ ‘Sam, blijf’, ‘Sam, zit.’ ‘Sam, in de mand’. ‘Sam, moven.’ ‘Sam, vrij’. Als je hem deze zeven, ja slechts zeven commando’s hebt geleerd heb je geen hond meer aan hem. En ‘Sam, vrij’ kent hij al bij geboorte. Dus eigenlijk zijn het er maar zes.
*
Hoe voed je nu een hond echt goed op? Ik weet het niet. Maar gaandeweg heb ik wel vier dingen geleerd. Mag het even schools?
Het heeft geen zin als Sam een uur eerder een vaas heeft omgegooid, om hem daarvoor bij thuiskomst alsnog te straffen. Vergeet niet dat hij vreselijk blij is dat je er weer bent. Een straf op dat moment slaat voor hem als kut op dirk. Bovendien heeft hij geen idee dat die straf iets met die stomme vaas te maken heeft. Dat is regel één: reageer adequaat op het juiste moment.
Als je hebt gezegd ‘Sam, ga in de mand’ wacht dan altijd, ja altijd, tot Sam in de mand zit. Nooit even denken: ‘Ach, hij is moe, hij doet het even niet.’ En zeker niet denken: ‘Ach, wat is hij toch lief, laat hem maar een keer.’ Want honden willen liever iets anders. Niet komen, niet in de mand en niet volgen. Dat is regel twee: wees altijd consequent.
Genegeerd worden, buitengesloten worden, ik kan er zelf ook niet tegen. Voor een hond is het niet anders. Hem negeren is ongeveer de ergste straf die hij kan krijgen. Dus prijs hem als hij het goed doet en negeer hem vooral als hij vervelend is en als hij verkeerd gedrag vertoont. Op slag is Sam een ideale hond. Baas houdt toch nog wel van mij? Dat is regel drie: negeren als hij vervelend is.
Waarom wil een hond tegen zijn Baas opspringen als hij thuiskomt? Omdat hij de hele dag op hem heeft gewacht! Het is dan beter om die vreugde te beantwoorden dan meteen een commando te geven. Geef die hond meteen een knuffel. Maar pak hem wel zo beet dat hij niet alsnog zijn voorpoten op je schouders zet. En roep Sam pas weg bij andere honden als je weer contact met hem hebt. Anders hoort hij toch niks. Dat is regel vier: eerst de hond lezen en dan kijken welk reactie daarbij past.
[De vorige blogs in de serie Hond Sam opvoeden zijn ook op mijn websites verschenen. En zijn eenvoudig te vinden]