Als ik het overzicht van alle nieuwe ministers en staatssecretarissen in de NRC zie word ik domweg gelukkig. Ik zie een kabinet dat lijkt over te lopen van deskundigheid en beschaving. Zeker in vergelijking met het onzalige zooitje dat de afgelopen anderhalf jaar het land ‘regeerde’.
Maar in die beschaving en die deskundigheid van het kabinet en in mijn geluk schuilt meteen het gevaar van dit kabinet. De populisten mogen de verkiezingen en vooral de formatie hebben verloren, ze zijn nog niet verslagen. Overal in de wereld liggen ze op de loer, ook in Nederland. Dus de belangrijkste taak voor dit kabinet is om de populisten voor langere tijd de wind uit de zeilen te nemen.
En de populisten neem je niet de wind uit de zeilen door met de populisten in de Kamer het debat aan te gaan. Dat blijkt elke keer weer verloren tijd. Het gaat erom om al die mensen die achter de populisten aanlopen, of dreigen aan te lopen, een beter perspectief te bieden. Om dus veel aandacht te hebben voor ‘afgehaakt’ Nederland.
Volgens mij zijn daar vijf dingen door nodig.
Ten eerste hebben we behoefte aan een vorm van ‘gesoigneerd besturen’: er mag een mooi politiek debat zijn, maar we spelen niet op de man, er is niet eindeloos gekibbel en vooral: er worden besluiten genomen.
Ten tweede moet de overheid, en al haar uitvoeringsorganisaties voorop, ons weer als burger zien in plaats van als klant. De burger moet er weer zeker van zijn dat hij rechtsstatelijk wordt bediend.
Ten derde moet het beschaafde kabinet niet (weer) in de valkuil van de technocratie vallen. Zeg nooit dat het beleid onvermijdelijk is, want het zijn politieke keuzes die beleid onvermijdelijk maken. Zeg nooit dat onderzoek heeft aangetoond dat we niet ontkomen aan bepaalde besluiten, want daarmee zeg je dat degene die een ander beleid voorstaat het vooral niet ‘begrijpt’.
Ten vierde moet de steen des aanstoots van de populisten, de rotte appel van het migratiebeleid eindelijk eens fundamenteel worden aangepakt. Minder arbeidsmigranten, veel kortere procedures voor asielzoekers, asielzoekers meteen aan het werk zetten, en af van het hapsnap huisvesten van asielzoekers, wat ook nog eens veel geld bespaart.
Ten vijfde moet het kabinet altijd speciale aandacht hebben voor de leefwereld van al diegenen die niet tot de economische en culturele elite van NL behoren.